บทบาทคณะกรรมการ

สหกรณ์เป็นองค์การธุรกิจที่มีรูปแบบแตกต่างจากองค์การธุรกิจประเภทอื่น โดยเกี่ยวข้องกับสมาชิกที่เป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค ดังนั้น การทำหน้าที่ของคณะกรรมการ จึงมีบทบาทหน้าที่คู่ขนาน 2 ประการ

• บทบาทที่ 1  เกี่ยวข้องกับสมาชิกสหกรณ์
  คณะกรรมการ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้จัดการ) ต้องมีความเข้าใจถึงปัญหาของสมาชิก ซึ่งเป็นเจ้าของ และเป็นลูกค้าสำคัญของสหกรณ์ ต้องมีความสามารถในการจูงใจสมาชิก เพื่อความสำเร็จในด้านการผลิตและด้านอื่น ๆ แก่สมาชิก ทั้งต้องจัดหาข้อมูลต่าง ๆ เพื่อการตัดสินใจของคณะกรรมการ

• บทบาที่ 2 เกี่ยวข้องกับหน้าที่เฉพาะตำแหน่งของตน
  กำกับและควบคุมงานต่าง ๆ ตามตำแหน่งตน และที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการให้เกิดผลดี

พึงระลึกเสมอว่า การดำเนินการของสหกรณ์ ต้องอาศัยคณะกรรมการที่มีความรู้ความเข้าใจ ในหลักการ วัตถุประสงค์ของการสหกรณ์ รวมถึงบทบาทหน้าที่ตามตำแหน่งของตนอย่างถ่องแท้ ทั้งจำเป็นต้องมีการประสานความร่วมมือกับ (1) สมาชิก (2) คณะกรรมการ และ (3) การบริหารจัดการอย่างต่อเนื่อง

องค์ประกอบทั้งสามนี้ จะเป็นเข็มทิศให้ทุกคนดำเนินงานบรรลุจุดหมาย คือ ความอยู่ดี มีสุข และเข้มแข็งของหมู่สมาชิก นั่นเอง

1. พิจารณาในเรื่องการรับสมาชิกและสมาชิกออกจากสหกรณ์ ตลอดจนดูแลให้สมาชิกปฏิบัติการต่างๆ ตามกฎหมาย ข้อบังคับ ระเบียบ มติและคำสั่งของสหกรณ์

2. พิจารณาในเรื่องการรับฝากเงิน การกู้ยืมเงิน การให้เงินกู้ และการฝากหรือลงทุนของสหกรณ์

3. กำหนดและดำเนินการเกี่ยวกับการประชุมใหญ่ การเสนองบดุลและรายงานประจำปีแสดงผลการดำเนินงานของสหกรณ์ต่อที่ประชุมใหญ่

4. เสนอแนะการจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีต่อที่ประชุมใหญ่

5. เสนอแผนงานและงบประมาณรายจ่ายประจำปีให้ที่ประชุมใหญ่อนุมัติ

6. พิจารณาดำเนินการแต่งตั้งหรือจ้างและกำหนดค่าตอบแทนของผู้จัดการ ตลอดจนควบคุม ดูแลการปฏิบัติงานของผู้จัดการให้เป็นการถูกต้อง

7. พิจารณาดำเนินการแต่งตั้ง และกำหนดค่าตอบแทนแก่ผู้ตรวจสอบภายใน

8. กำหนดระเบียบต่างๆ ของสหกรณ์

9. จัดให้มีและดูแลให้เรียบร้อยซึ่งบรรดาทะเบียน สมุดบัญชีเอกสารต่างๆ และบรรดาอุปกรณ์ดำเนินงานของสหกรณ์

10. พิจารณาให้สหกรณ์สมัครเข้าเป็นสมาชิกและออกจากชุมนุมสหกรณ์ และองค์กรอื่น

11. พิจารณาดำเนินการแต่งตั้งและถอดถอนคณะกรรมการอื่น หรือคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงานเพื่อประโยชน์ในการดำเนินกิจการของสหกรณ์

12. พิเคราะห์และปฏิบัติตามหนังสือของนายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ ผู้ตรวจการสหกรณ์ ผู้สอบบัญชี หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย

13. พิจารณาให้ความเที่ยงธรรมแก่บรรดาสมาชิก เจ้าหน้าที่สหกรณ์ ตลอดจนสอดส่องดูแลโดยทั่วไป เพื่อให้กิจการของสหกรณ์ดำเนินไปด้วยดี

14. พิจารณารายงานของคณะกรรมการอื่น ผู้ตรวจสอบกิจการ ความเห็นของผู้จัดการ สมาชิกและผู้แทนสมาชิกเกี่ยวกับกิจการของสหกรณ์

15. เชิญบุคคลภายนองที่เห็นสมควรเป็นที่ปรึกษาของสหกรณ์ ตลอดจนกำหนดค่าตอบแทนให้ตามที่เห็นสมควร

16. ฟ้อง ต่อสู้ หรือดำเนินคดีเกี่ยวกับกิจการของสหกรณ์ หรือประนีประนอมยอมความ หรือมอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการพิจารณาชี้ขาด

17. พิจารณาดำเนินการต่างๆ เกี่ยวกับทรัพย์สิน ดังระบุไว้ในวัตถุประสงค์ของสหกรณ์

18. พิจารณาแต่งตั้งกรรมการดำเนินการเป็นผู้แทนสหกรณ์เพื่อเข้าประชุมใหญ่ และออกเสียงในการประชุมใหญ่ของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ชุมนุมสหกรณ์ และองค์กรอื่น ซึ่งสหกรณ์นี้เป็นสมาชิก ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามที่ข้อบังคับของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ชุมนุมสหกรณ์ และองค์การนั้นกำหนดไว้

19. ค้ำประกันเงินกู้ที่สหกรณ์กู้ยืมจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ โดยรับผิดชอบการค้ำประกันในฐานะส่วนตัว

20. พิจารณามอบหมายอำนาจหน้าที่ในการดำเนินงานให้แก่ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ เลขานุการ เหรัญญิก ผู้จัดการและบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ตามความเหมาะสม